Author: dvelkovska

KUVENDI I REPUBLIKËS SË MAQEDONISË
- UE QENDRA E KUVENDIT -

UE LAJME shkurt 2015
EUC-numër 8/2015

TAKIM I KRYETARIT VELJANOSKI ME KOMISARIN PËR POLITIKË FQINJËSORE EVROPIANE DHE BISEDIME PËR ZGJERIM TË UNIONIT EVROPIAN JOHANES HAN

Përmbajtja e lajmeve:

Union energjetik për energji të sigurt, të qëndrueshme dhe konkurrente për Evropënгија за Европа	2
Në fokusin e seancës së planifikuar të Parlamentit Evropian	3
Rezolutë e Miratuar të AFET për Republikën e Maqedonisë	3
Masa të reja në luftë kundër krimit dhe terrorizmit	4
Takim i Këshillit Evropian	4
Marrëveshje transatlantike për partneritet në tregti dhe investime ndërmjet UE-së dhe SHBA-ve	5
Një miliardë euro për punësim të të rinjve	5
Mobilizimi i partneriteteve evropiane për krijimin e ekonomisë inovative dhe konkurrente	6
Mjete të zmadhuara për promovim të zhvillimit ekonomik në Evropë	6
Plzen dhe Mons — qendra evropiane të kulturës për vitin 2015	7
Eurobarometër i Parlamentit Evropian	7
Ndotja e ajrit — problem i madh në Madrid	8
Evropianët me shkallë më të lartë të holesterolli në botë	9
Norvegjia me numër më të madh të automobilave elektrik për kok banori	9
EU indeks i ekonomisë digjitale dhe shoqërisë	10
UE kalendar/mars 2015	10

Kryetari i Kuvendit të Republikës së Maqedonisë, z. Veljanoski më 17 shkurt të këtij vitit realizoi takim me komisarin për politikë dhe negociata fqinjësore evropiane për zgjerimin e BE-së, z. Johanes Hoan.
Kryetari Veljanoski shprehu kënaqësi nga vizita e komesarit, me çka theksoi se takimet e këtilla janë mundësi e shkëlqyeshme për këmbimin e mendimeve dhe qëndrimeve që është rëndësi të madhe për Republikën e Maqedonisë, në veçanti lidhur me realizimin e njërit nga qëllimet prioritare të shtetit, dhe ai është integrimi i vendit në BE.
Në takim u bisedua për përkushtimin e Republikës së Maqedonisë në realizimin e reformave për fillim sa më të shpejtë të fillimit të negociatave aderuese, për ndodhitë aktuale në shtet dhe aktivitetet rrjedhëse të Kuvendit.
Komisari Han theksoi se vizita e tij është me qëllim që të theksohet interesimi i BE-së dhe institucionet e tij për tejkalim sa më të shpejtë të mospajtimeve momentale të shkaktuara në nivel politik.
Komisari potencoi se Parlamenti Evropian është i gatshëm të ndihmojë me ndërmjetësim të jashtëm të tij nëse e njëjta do të kontribuonte në tejkalimin e gjendjes aktuale.
Kryetari Vejlanoski theksoi se ndoshta nëse mbahet takim i përbashkët i partive politike maqedonase së bashku partitë evropiane si motër do të fillojë ngadalë të punohet në kthimin e besimit ndërmjet tyre, që është bazë për dialog të mëtejmë dhe tejkalim të mospajtimeve.
Të dy bashkëbiseduesit u pajtuan se puna e Kuvendit dhe kontributi i tij në funksionimin e një shteti është me rëndësi kryesore prej ku paraqitet nevoja që të punojë me koncept të plotë.
Kryetari Vejlanoski theksoi se deri tani të gjithë deputetët së bashku kanë punuar për përforcim të përhershëm të kapaciteteve të Kuvendit, për çka për çdo vit Kuvendi i Republikës së Maqedonisë merr vlerësim pozitiv në Raportin e Komisionit Evropian.
Kryetari Vejlanoski edhe një herë shpreson se opozita do të pranojë të kthehet dhe në mënyrë konstruktive të marrë pjesë në punën e Kuvendit.
Komisari han u pajtua se në një shoqëri të pjekur demokratike debati duhet të zhvillohet në parlament për shkak se foltorja e kuvendit është instrumenti më i mirë që të shprehen mendimet dhe qëndrimet. Ai theksoi se pret që të gjithë partitë politike të japin kontribut në afrimin e qëndrimeve të ndryshme dhe shpreson se opozita do ti kyçet punës në Kuvend.
Në fund të takimit të dy bashkëbiseduesit shpresuan se vizita dhe takimet e komisarit me të gjitha faktorët e tanguar do të jenë imput nxitës në përmirësimin e klimës politike në shtet.
http://www.sobranie.mk/

Faqe #

KUVENDI I REPUBLIKËS SË MAQEDONISË
- UE QENDRA E KUVENDIT -

UNIONI ENERGJETIKË PËR ENERGJI TË SIGURITË TË QËNDRUESHME DHE KONKURRENTE PËR EVROPËN

Sistemi energjetik Evropian ballafaqohet me nevojën më urgjente deri tani për sigurimin e energjisë së sigurt, të qëndrueshme dhe konkurrente për nevojat e qytetarëve. Bashkimi evropian është importuesi më i madh i energjisë në këshill, 53% të energjisë e siguron nga importi i cili vlen rreth 400 miliard euro në vit.
Çmimet për shitje me shumicë të energjisë elektrike në Evropë janë më të mëdha për 30% nga SHBA, dhe çmimet për shitje me shumicë të gazit janë rritur për më shumë se 100%. Hapësira banesore në Bashkim nuk është efikase në mënyrë energjetike në 75% ndërsa 94% të transportit mbështeten në prodhimet e naftës prej të cilave 90% nga eksporti. Dymbëdhjetë vende anëtare nuk e plotësojnë qëllimin përkushtues për sigurimin e rrjetit minimal elektronik-të paktën 10% nga kapaciteti instalues për prodhimin e energjisë elektrike që të mund të eksportohet.
Arritja e marrëveshjes për kornizë për klimë dhe energji 2030 dhe Strategjia Evropiane për siguri energjetike nga viti 2014, kanë qenë hapa të mëdha në ndërtimin e Bashkimit Evropian, por ende nevojiten masa të reja dhe të përforcuara për zbatim efikas me sfidat.
Komisioni Evropian më 25 shkurt e miratoi pakon për Bashkim Energjetik me strategjinë për Bashkim Energjetik Evropian me politikën klimatike të radhës. Bashkimi energjetik bazohet në 3 qëllime të vendosura të politikës energjetike të BE-së: Siguri të furnizimit, qëndrueshmëri dhe konkurrencë. Që të arrihen qëllimet do të nevojitet transformim e sistemit energjetik evropian. Rregullat në nivel të BE-së paraprakisht janë përcaktuar, por në praktikë ekzistojnë 28 korniza rregullatore nacionale. Në të ardhmen tregu do të integrohet që të krijojë konkurrencë më të madhe, efikasitet më të madh përmes shfrytëzimit më të mirë të objekteve energjetike në BE dhe çmime më të volitshme për konsumatorët.
Strategjinë për Bashkim Energjetik e përbëjnë pesë komponentë të lidhur ndërmjet veti.
- Siguria energjetike, solidariteti dhe besimi;
- Tregu energjetik evropian plotësisht i integruar;
- Efikasiteti energjetik që do të kontribuojë për maturi në konsum;
- Ekonomia e dekarbonizuar dhe
- Hulumtimet, inovacionet dhe konkurrenca.
Në të pesë komponentët e strategjisë përcaktohen çmimet e Bashkimit Energjetik, si dhe hapat të cilat Komisioni nuk i ndërmerr për arritjen e tyre.
Do të propozohet si legjislativë për riorganizim dhe ndryshime në tregun e energjisë që të sigurohet transparencë më e madhe e marrëveshjeve për furnizim me gas dhe përmirësim të konsiderueshëm të bashkëpunimit rajonal si hap i rëndësishëm drejt tregut të integruar. Që të arrihet Bashkimi Energjetik, në strategji Komisioni propozoi seri të aktiviteteve, masave dhe iniciativave me kornizë të qartë kohore për miratimin dhe zbatimin e tyre, si dhe përgjegjësi adekuate.
Zbatim i suksesshëm i planeve të Komisionit, varësisht nga përcaktimi politik i të gjitha palëve të prekura, institucioneve të BE-së, vendeve-anëtare, bankës Investuese Evropiane, dhe palëve tjera në nivel rajonal dhe lokal, në pajtim me parimet e rregullativës supsidiare, proporcionale dhe të mirë.
Komisioni i thirri Parlamentin Evropian dhe Këshillin ti japin përkrahje strategjisë dhe në mënyrë aktive të kyçen në implementimin e tyre.
http://ec.europa.eu/priorities/energy-union/docs/

Faqe #

NË FOKUS TË SEANCËS PLENARE TË PARLAMENTIT EVROPIAN
09-12 shkurt 2015, Strasburg

Euro deputetët gjatë seancës plenare të shkurtit, debatuan për tragjeditë nga ngjarjet në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme. Parlamenti pa ndërmjetësim para mbajtjes së takimit të pa rregullt të Bashkimit Evropian, mbajti edhe debat për masat e sigurisë, për këmbimin e regjistrimit të emrave të pasagjerëve ndërmjet vendeve anëtare, me qëllim për pengimin e sulmeve terroriste.
Euro deputetët porositën se raundi i tyre i negociatave ndërmjet Rusisë dhe Ukrainës, në bazë të planit paqësorë të kontraktuar me ndihmën e Gjermanisë dhe Francës, me siguri është mundësia e fundit për arritjen paqësore për Ukrainën, me rrugë diplomatike.
Eurodeputetët i gjykuan dhunat e t.a. Shtetit Islam dhe u angazhuan për përkrahje më të madhe të viktimave gjatë debatit për krizë humanitare në Siri dhe Irak. Sipas vlerësimeve, për shkak të konflikteve të pa ndërprera nevojë për ndimë humanitare kanë rreth 12,2 milion Sirianë.
Sipas rezolutës e cila u miratua, të dhënat e dijshme të cilat përmbajnë regjistrime dhe emra të pasagjerëve (Passanger Name Records) të cilët udhëtojnë në jashtë BE-së, duhet të ndahen ndërmjet vendeve anëtare të bashkimit, dhe bashkëpunimi duhet të përkrahet me rregulla me shkrim për mbrojtjen e të dhënave.
Parlamenti miratoi rezolutë me të cilën thirret për futjen e shenjës së detyrueshme për origjinë të vendit, për mishin që është përbërës i prodhimeve tjera (ushqim i përpunuar).
Eurodeputetët debatuan për planin më të ri për ndarjen e 1 miliard eurove për punësimin e personave të ri, në suaza të iniciativës evropiane për punësim. Një pjesë e madhe e euro parlamentarëve e përkrahin idenë për qasje më të shpejtë te mjetet e dedikuara për projektet.
Më 12 shkurt të këtij viti, eurodeputetët votuan për formimin e komitetit të veçantë i cili do të merret me çështjen tatimore në vendet anëtare. Komiteti ka 45 anëtarë nga radhët e deputetëve dhe do të punojë në 6 muajt e radhës.
Parlamenti evropian votoi për kyçjen e 8 vendeve të reja (Rusi, Shqipëri, Maroko, Singapur, Goban, Armeni dhe Sejshelit) drejt konventës së Hagës për aspekte juridike - civile për vjedhje ndërkombëtare të fëmijëve. Konventa është lidhur më vitit 1980 dhe është kornizë sipas së cilës mund të zgjidhen konteste gjyqësore në rastet kur një prind do ta largojë fëmijën nga vendbanimi i tij pa pëlqimin e prindit tjetër. Nënshkrues të Konventës së Hagës janë mbi 90 shtete të botës. http://www.europarl.europa.eu/news/en/news-room/content/20150212STO23403/

REZOLUTË E MIRATUAR PËR REPUBLIKËN E MAQEDONISË E PARASHTRUAR NGA RAPORTUESI IVO VAJGËLL ИВО ВАЈГЛ

Më 24 shkurt të këtij viti Komiteti për punë të jashtme i Parlamentit Evropian me 47 vota "pro" dhe dhjetë "kundër", e miratoi Rezolutën për Republikën e Maqedonisë të parashtruar nga referuese Ivo Vajgl. Në tekstin e rezolutës paraprakisht u parashtruan 296 amendamente rekorde, me çka referuesi Vajgl parashtroi 16 amendamente me kompromis të cilat u votuan. Në rezolutë, Parlamenti Evropian për të njëzetën herë kërkon hapjen e negociatave aderuese, pa prolongim. Çështja për emrin, nuk duhet të jetë pengesë për hapjen e negociatave, edhe pse duhet të zgjidhet para përfundimit të negociatave. Bashkimi evropian duhet të jetë më aktiv lidhur me çështjen e emrit, me çka u konvokua përfaqësuesi për politikën e jashtme dhe të sigurt, të dalë me iniciativa të reja që të tejkalohet kjo rrugë e errët.

Euro deputetët rikujtojnë se kompromiset janë me rëndësi fundamentale për funksionimin e demokracisë dhe se bojkoti pas zgjedhorë është problem i cili duhet të zgjidhet në frymën e përgjegjësisë së ndarë ndërmjet Qeverisë dhe opozitës, për shkak të funksionimit të drejtë të Kuvendit. Thirret Përfaqësuesi i Lartë për politikë të jashtme dhe të sigurt, të ndërmjetësojë në marrëveshjen ndërmjet partive. Parlamentin e konvokon Këshilli Evropian që të zbatojë diskutim themelorë për perspektivat e anëtarësimit të Republikës së Maqedonisë në BE në gjysmën e parë të vitit 2015. Konvokohet Qeveria dhe të gjitha partitë politike të punojnë në drejtim të përmirësimit të marrëdhënieve, që të mbahet stabiliteti politik, të sigurohet bashkëpunim konstruktiv i qëndrueshëm dhe të të përshpejtohet agjenda evropiane.
Rezoluta e Republikës së Maqedonisë pritet të jetë në rend dite në seancën plenare të Parlamentit Evropian, në mars të këtij viti.

Faqe #

KUVENDI I REPUBLIKËS SË MAQEDONISË
- UE QENDRA E KUVENDIT -

MASA TË REJA NË LUFTË KUNDËR KRIMIT DHE TERRORIZMIT

Sulmet terroriste kohë më parë në Paris dhe Kopenhagë, dhe në veçanti kriza në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë, sërish i vendosi çështjet e sigurisë në kulm të agjendës politike në BE.
Ekspertët nga sfera e Sigurisë dhe vendet-anëtare të futjes së masave që do të kërkohet grumbullim më sistematik, përdorim dhe ruajtje të të dhënave të pasagjerëve të fluturimeve ndërkombëtare me aeroplan.
Sipas propozimit ligjvënës të gjitha të dhënat lidhur me emrin, adresën, numrin e telefonit, detaje për kartelë kreditore, marshutë të udhëtimit, biletë, informatë për bagazh, do të grumbullohen në t.a. Regjistrim Evropian i emrit të pasagjerëve (European Passanger Name Record).
Disa nga anëtarët e Parlamentit Evropian, shprehin brengosje se me futjen e sistemit të këtillë do të rrezikohen të drejtat e privatësisë dhe mbrojtja e të dhënave personale. Komiteti Parlamentar për liri civile në vititn 2013 e hodhi poshtë propozimin për shkak të brengosjes për të drejtat eprivatësisë dhe mbrojtjen e të dhënave personale.
Më 30 gusht të vitit të kaluar, shefat e shteteve të BE-së, e thirrën Parlamentin Evropian dhe Këshillin ta finalizojnë punën lidhur me regjistrimin e emrave të pasagjerëve. Komiteti sërish debatoi për propozimin e 11 nëntorit të viti 2014, por euro deputetët ende ishin të ndarë për këtë çështje.
Pritet që para komitetit të prezantohet draft i reviduar - raport. Me qëllim që të sigurohet se propozimi i ri ligjvënës nuk është në kundërshtim me të drejtat fondamentale, Parlamenti i inkurajon vendet anëtare të bëjnë përparim lidhur me pakon ligjvënëse për mbrojtjen e të dhënave me çka do të mundësohet që negociatat për të dy propozimet të rrjedhin njëkohësisht.
http://www.europarl.europa.eu/news/en/news-room/content/20150217STO24619/

TAKIM I KËSHILLIT EVROPIAN NË BRUKSEL

Liderët e vendeve anëtare në takimin e Këshillit Evropian që u mbajt më 12 shkurt të këtij viti në Bruksel, diskutuan për tre sfida kryesore me të cilat ballafaqohet Evropa: Vendosja e paqes në Ukrainë, lufta kundër terrorizmit dhe përmirësimi i Bashkimit Monetar Evropian. Në fokus të debatit të liderëve të BE-së ishte se si të sigurohet përkrahje e zbatimit të marrëveshjes nga Minsk. U prezantuan rezultatet e marrëveshjes nga Minsk, nga ana e kancelares gjermane Angela Merkel dhe kryetarit të Francës Francoa Oland. Në samit mori pjesë edhe kryetari i Ukrainës Petro Poroshenko. Lidhur me marrëveshjen u dha përkrahje e kujdesshme deri sa nuk respektohet ndërprerja e zjarrit dhe ndodh deeskalim i plotë i konfliktit.
Sipas përfaqësuesit të Lartë të BE-së për politikë të jashtme dhe të sigurt Federika Mogerini "nënshkrimi i marrëveshjes është i rëndësishëm, por zbatimi i sajë është më i rëndësishëm për njerëzit në teren". Lidhur me debatin për luftën kundër terrorizmit, liderët evropian u morën vesh çka do të ndërmarrin BE-ja dhe vendet anëtare për këtë çështje në muajt e radhës.
Deklarata e përbashkët e samitit u fokusua në tre sfera rë veprimit: Të sigurohet siguri e qytetarëve, pengim i radikalizmit dhe ruajtje e vlerave dhe bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë.
Liderët e BE-së thirrën për futjen e masave të cilat do të përfshijnë miratimin e direktivës për regjistrim evropian të emrave të pasagjerëve, përdorim të plotë të kornizës Shengen përmes kontrolleve sistematike dhe të koordinuara të qytetarëve të BE-së të kufijve të jashtëm në bazë të indikatorëve të përbashkët të rrezikut. Liderët evropian thirrën për përforcim,in e bashkëpunimit në luftë kundër tregtisë me armë dhe financim të terrorizmit, si dhe të punohet i zbulimin dhe largimin e përmbajtjeve në internet që promovon terrorizëm ose ekstremizëm.
Liderët e BE-së diskutuan për përmirësim plotësues të menaxhimit ekonomik në eurozonë, në veçanti në zbatimin e reformave strukturore.

Faqe #

MARRËVESHJE TRANSATLANTIKE PËR PARTNERITET NË TREGTI DHE INVESTIME NDËRMJET UE-SË DHE SHBA-VE

Marrëveshja për tregti ndërmjet BE-së dhe SHBA-së, nëse lidhet, do të paraqesë hapësirë më të madhe të tregtisë së lirë në botë. Edha krahas asaj se pritjet nga marrëveshja janë të mëdha nga aspekti i nxitjes së nevojshme të ekonomisë dhe tregut të punës, prapëseprapë nga të dy anët ekzistojnë brengosje për tregjet nacionale dhe vlerat e ndryshme. Për shkak të këtyre shkaqeve, Parlamenti Evropian me kujdes i përcjell negociatat të cilat janë në rrjedhë.
Komisioni Evropian nga qershori 2013 mban negociata nga ane e BE-së.
Qasja e ndërmarrjeve evropiane dhe vogla dhe të mëdha në tregun amerikan për furnizime publike, shëndetësi publike, shërbime financiare, mekanizmat për zgjidhjen e kontesteve ndërmjet investuesve dhe shteteve, janë pjesë e temave për të cilat mbahen debate të mëdha.
Pas 1 viti e gjysmë dhe shtatë raundesh të negociatave, çështje të caktuara ende nuk janë zgjidhur. Në sfera të caktuara siç është industria ushqimore, vështirë do të arrihet marrëveshje. Parlamenti Evropian përgatit negociata për të cilat pret se do të votohen në maj të këtij vit, si rekomandim i qartë për Komisionin dhe Këshillin. Për përgatitjen e negociatave përgjegjës është euro deputeti gjerman Bernd Lange - kryetar i Komitetit për tregti ndërkombëtare.
Ndërsa marrëveshja me të vërtetë shkakton kujdes të madh në Parlamentin Evropian, tregon edhe interes te më shumë komitete parlamentare të cilat tashmë njoftuan seancë dëgjimore për ndikimet nga marrëveshja tregtare, në aspekt të sferave të ndryshme të politikave të BE-së. Pasi që të lidhet marrëveshje, Parlamenti Evropian do të duhet ta japë pëlqimin e vet, pa të cilin marrëveshja nuk mund të hy në fuqi.
Parlamenti tashmë kërkoi transparencë më të madhe lidhur me negociatat të cilat mbahen si dhe për qasje te dokumentet.
Te opinioni evropian mbisundojnë kritika të ndryshme, nga druajtja se tregu do të vërshohet me mish pule të klorizuar si dhe për mbrojtjen e origjinës gjeografike të ushqimit.
http://www.europarl.europa.eu/news/en/top-stories

NJË MILIARDË EURO PËR PUNËSIM TË TË RINJVE

Komisioni Evropian më 4 shkurt të këtij viti propozoi nga buxheti i Iniciativës Evropiane për punësim të të rinjve, të ndahen një miliardë euro për vitin 2015. Me këtë masë për të 30 herë do të rritet para financimi që vendet anëtare e marrin për nxitjen e punësimeve të të rinjve.
Sipas vlerësimit të Komisionit për para financim të përshpejtuar mund të sigurohet përkrahje e ndërsjellë e rreth 350.000-650.000 personave të rinj. Kontributet e mjeteve do ti ndjejnë një numër i madh i të rinjve me çka do tu lehtësohet procesi i kërkesës për punë.
Me propozimin Komisioni dërgon shenjë të qartë se papunësia e të rinjve është në kulm të prioriteteve të agjendës politike, dhe se me mjetet do të përkrahen aktivitetet e vendeve anëtare me qëllim që ti kthejnë të rinjtë sërish në punë ose sistemin arsimorë.
Prioriteti i parë i Komisionit Evropian është përforcimi i konkurrencës së Evropës, nxitja e investimeve dhe hapja e vendeve të punës . Edhe në raste kur krijojnë vende të reja pune, të rinjtë shpesh kanë vështirësi gjatë kyçjes në tregun e punës. Për këtë shkak Iniciativa për punësimin e të rinjve është drejtuar në kthimin e të rinjve në punë ose përsosje e re.
Të gjitha vendet anëtare u obliguan për plotësimin e Garancisë për të rinj, ku personave nën 25 vjet do tu ofrohet vend pune kualitativ, arsim dhe përsosje në afat prej 4 muaj pas përfundimit të arsimit ose humbjes së punës. Nga vendet anëtare pritet menjëherë të sigurojnë mjete të jenë të qasshme te shfrytëzuesit e projekteve.
Për propozimin e Komisionit duhet të debatojë Parlamenti Evropian dhe Këshilli.
http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-4100_en.htm

Faqe #

KUVENDI I REPUBLIKËS SË MAQEDONISË
- UE QENDRA E KUVENDIT -

MOBILIZIMI I PARTNERITETEVE EVROPIANE PËR KRIJIMIN E EKONOMISË INOVATIVE DHE KONKURRENTE

Në kuadër të Kryesisë së Letonisë me Këshillin e BE-së, më 12 dhe 13 shkurt të këtij viti në Rigë u mbajt konferencë e kushtuar në qasjet e reja për partneritet në arsimin, hulumtimin dhe industrinë në rajonet.
Qëllimi i konferencës në të cilën morën pjesë përfaqësues nga 17 vende dhe rreth 200 ekspertë, ishte që t’i jepet nxitje politikës së re inovative për “start” specializim në kuadër të BE-së.
Në fokusin e diskutimit ishin çështjet për menaxhim inovativ, mobilizim të potencialit të shteteve më të vogla, nevoja për rritjen e bashkëpunimit në sferat e industrisë, arsimit dhe hulumtimit.
Strategjia për specializim të mençur është zhvilluar në vitin 2009 dhe paraqet faktor kyç për konkurrencë rajonale.
Përmes seleksionimit dhe mbështetjes së numrit të kufizuar të sferave me prioritet për investim të bazuar në njohuri, shteti apo rajoni mund t’i mbledh palët dhe resurset e interesuara, që t'i rrit përparësitë e veta konkurrente.
Sipas Marite Seile, ministër i Arsimit dhe Shkencës së Letonisë “Pushtetet lokale dhe rajonale kanë rol kyç në zbatimin e BE strategjisë 2020. Krijimi i rritjes dhe vendet e punës, varet shumë nga ambicia jonë dhe përkushtimi i BE-së, në nivel nacional, rajonal dhe lokal".
http://www.ris3riga2015.lv/

MJETE TË ZMADHUARA PËR PROMOVIMIN E ZHVILLIMIT EKONOMIK TË EVROPËS

«Fondet strukturore Evropiane paraqesin politikë kryesore investuese e UE-së»

Komisioni evropian më 13 shkurt të këtij viti miratoi 40 programe të reja në kuadër të Politikës kohezione evropiane, si mbështetje e zhvillimin ekonomik dhe kohezionit social në BE.
Deri në fund të muajit janë planifikuar të shtohen edhe 10 programe. Së bashku, 50 programet do të vlejnë më shumë se 66 miliard euro.
Me buxhet prej 351,8 miliard euro për gjithsej 387 programe për periudhën 2014-2020, fondet strukturore evropiane paraqesin politikë investuese kryesore të BE-së. Nga periudha buxhetore 2014-202 janë miratuar 256 miliard euro për 266 programe të Politikës kohezione evropiane.
Programet janë me rëndësi vitale dhe kanë ndikim mbi jetën e përditshme të njerëzve – ndihmojnë në përforcimin e konkurrencës ekonomike, përmirësimin e hulumtimit dhe inovacioneve, promovimin e sipërmarrësisë, ballafaqimin me papunësinë, luftën me përjashtimin social dhe kalimin drejt ekonomisë së ulët karbonike në Evropë.
Politika kohezione zbatohet nëpërmjet tre fondeve kryesore: Fondi evropian për zhvillim rajonal, fondi kohezion dhe Fondi social evropian.
Fondi evropian për zhvillim rajonal ka për qëllim ta përforcojë ekonominë dhe kohezionin social në Bashkimin Evropian nëpërmjet ballafaqimit me mosdrejtpeshimin ndërmjet rajoneve.
Fondi kohezion është formuar që të sigurohet mbështetje financiare për projekte në sferën e mjedisit jetësorë dhe rrjeteve transeuropiane në sferën e infrastrukturës transportuese. Është dedikuar për vendet të ardhurat nacionale bruto të të cilit janë nën 90% nga mesatarja e Bashkësisë.
Fondi social evropian mbështet më shumë se 15 milion njerëz në vit, duke ju ndihmuar t’i përmirësojnë shkathtësitë, të lehtësohet integrimi në tregun e punës, lufta kundër përjashtimit social dhe varfërisë dhe rritjen e efikasitetit të administratës publike.
Programet operative rezultojnë nga marrëveshjet për partneritet të nënshkruara ndërmjet Komisioni evropian dhe secilit vend-anëtarë për periudhën prej shtatë viteve.
Secili program ka qëllime të definuara qartë të cilat ju përgjigjen nevojave për zhvillim dhe sfida të identifikuara në mënyrë lokale.
http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-4425_en.htm

Faqe #

PLZEN DHE MONS — QENDRA EVROPIANE TË KULTURËS PËR VITIN 2015

Çdo vit disa qytete nga Evropa të cilat kanë traditë kulturore të pasur bëhen kryeqendra të Evropës. Nga Athina në vitin 1985 deri te qyteti i Çekisë Pëllzen dhe qyteti i Belgjikës Mons në vitin 2015, 50 qytete evropiane deri tani fituan titullin vjetor Kryeqytet evropian i kulturës. Në 30 vitet e kaluara, manifestimi i rrit në një nga projektet kulturore më ambicioze në Evropë.
Shpërblimi ndahet me qëllim që të theksohet llojllojshmëria kulturore dhe pasuria e kulturës evropiane si dhe përkujdesjen e identitetit evropian nëpërmjet gjuhës universale të kulturës dhe artit. Trupi i vetëm që ka kompetencë ta ndajë titullin është Këshilli i ministrave të BE-së.
Qyteti Pëllzen është themeluar në vitin 1295, nga ana e mbretit Venselas i Dyti. Gjendet në rreth 90 kilometra në perëndim të Pragës dhe ka rreth 170.000 banorë. Qendra e qytetit paraqet trashëgimi kulturore dhe historike me arkitekturë njohëse. Qyteti është i njohur me birrën e njohur “Pilzener” të krijuar në vitin 1842. Në qytetin gjatë këtij viti do të mbahen rreth 600 ngjarje kulturore: koncerte, ekspozita, instalime artistike dhe shfaqe teatrore.
Mons është qytet në Belgjikë në rajonin e Valonës, me rreth 93.000 banorë, ndërsa emrin e ka marrë sipas fjalës romake – mal në të cilin ka qenë ndërtuar ngurtësi. Në Shekullin e mesëm, Mons ka qenë qendër e rëndësishme e komunikacionit, industriale dhe e xehetarisë. Në qytet do të mbahen një numër i madh i ngjarjeve, nga ekspozimi i veprave të Vinsent Van Gog nga periudha kur ka qëndruar në rajonin, do të hapen 5 muze të ri ndër të cilët edhe Muzeu memorial i qytetit.
Vitin e kaluar për qytete evropiane të kulturës u shpallën Riga-kryeqyteti i Letonisë dhe qyteti i Suedisë Umeo.
Ideja e projektit nuk është të veçohen qytete për shkak të kaluarës së tyre apo estetikës, por titulli t'i ndahet qytetit i cili do të ofrojë program më kreativ dhe më inovativ. Me marrjen e titullit qytetet e gjallërojnë jetën e tyre kulturore, e përmirësojnë imazhin dhe bëhen më të njohur në Evropë.
http://plzen2015.cz/en/
http://www.mons2015.eu/en

EUROBAROMETËR I PARLAMENTIT EVROPIAN

Në periudhën prej 29 nëntor deri më 09 dhjetor të viti të kaluar, në 28 vende-anëtare janë anketuar 27.800 qytetarë me pyetje për perceptimin e tyre dhe njohjen për punën e institucioneve evropiane si dhe BE-së në tërësi. Sipas anketës Parlemeter për vitin 2014, e shpallur në shkurt të këtij viti, shumica e qytetarëve evropian e përshëndetën rolin të cilin Parlamenti Evropian e luan në zgjedhjen e kryetarit të ri të Komisionit Evropian.
63% nga të anketuarit mendojnë se zgjedhja e kryetarit të Komisionit, duke marrë parasysh rezultatet nga zgjedhjet evropiane, paraqet përparim të rëndësishëm në demokracinë në BE.
Për Parlamentin Evropian, pjesa më e madhe e evropianëve 67% janë shprehur se nuk janë informuar mjaft për punën e tij. Perceptimi të cilin e kanë qytetarët për Parlamentin ka mbetur në masë të madhe neutral (43%) tek të anketuarit prej 21 vende-anëtare, ndërsa është përmirësuar gjendja në lidhje me njohjen për punën dhe përbërjen e tij. Sa më shumë evropianët tani ndiejnë se vota e tyre merret parasysh gjatë miratimit të vendimeve në nivel të BE-së. Më shumë se gjysma e të anketuarve (54%) janë shprehur se anëtarësimi në Be është punë e mirë.
Në lidhje me dinamikën e integrimit në BE, është rritur numri i evropianëve (49%) të cilët mendojnë se është mirë të pritet të gjitha vendet-anëtare të jetë të përgatitura, para se të vazhdohet me zhvillimin e politikave të përbashkëta të reja.
Ky mendim mbisundon tek vendet-anëtare të cilat ishin më shumti të prekur nga kriza ekonomike.
Interesi për ballafaqim me varfërinë dhe përjashtimin social tek 25 vende-anëtare, vazhdon të rritet (54%) edhe më tutje mbetet prioritet kryesorë dhe politkë për zbatim nga ana e Parlamentit Evropian.
Çështjet për imigrimin (25%), për luftën kundër terrorizmit (29%), politikën e sigurimit dhe mbrojtëse (27%) kanë treguar shkallën më të madhe të rritjes së interesit tek qytetarët
http://www.europarl.europa.eu/aboutparliament/en/00191b53ff/Eurobarometer.html?tab=2015_1
Madrid është një nga qytetet e mëdha në Evropë i cili ballafaqohet me ndotjen më të madhe të ajrit. Sipas të dhënave të Asociacionit Francez për luftën kundër ndotjes, në nivel vjetor 188 ditë tejkalohet niveli i lejuar i ndotjes në Madrid.
Sipas të dhënave nga shoqata Ekologë në aksion, në Kryeqendrën e Spanjës me 3,2 milionë banorë, janë regjistruar 1,6 milionë automjete të cilat në vitin 2013 kanë prodhuar 70% të ndotjes me dioksid azotit (NO2).
Sipas listës së publikuar nga shoqata Franceze Respire në vitin 2014, në bazë të të dhënave të Agjencisë Evropiane për Mbrojtjen e Mjedisit Jetësorë për praninë e tre ndotësve (grimcat e imta, dioksidi i azotit dhe e ozonit), Madrid është qyteti i gjashtë më i ndotur në Evropë. Ndotja e qytetit është më e madhe edhe nga Roma, Londra dhe Parisi. Prej gjithsej 97 qytete në BE në listën për të cilat janë marrë të dhënat për kufirin e tejkaluar të ndotjes së ajrit, Madridi është në vendin e 92-të. Në listën Zagrebi është në vendin e 67-të me 87 ditë kufi të tejkaluar të ndotjes së ajrit.
Shoqata e Ekologëve në aksion, vlerëson se në vit rreth 2.000 njerëz vdesin nga sëmundjet e lidhura me ndotjen e ajrit, dhe se qeveria nuk ka marrë masa të mjaftueshme për të parandaluar tejkalimin e niveleve të lejueshme të ndotjes. Prandaj shoqata ka parashtruar padi kundër qeverisë në Madrid, por gjykata ende nuk ka vendosur nëse do të veprojë sipas padisë.
Sipas Ekologëve në aksion, në Madrid tashmë në gjysmën e parë të janarit është tejkaluar çdo kufi i pranisë së dioksidit të azotit në ajër në nivel vjetor, e cila u fut me direktivën evropiane në vitin 2010. Ekologët në aksion paralajmërojnë se Komisioni Evropian mund të shqiptojë dënim të rëndë me para, pasi që nga viti 2010 Madridi e tejkalon nivelin e lejuar të ndotjes së ajrit.
Autoritetet e qytetit kanë ndërmarrë disa masa të caktuara, është futur ndalimi për lëvizjen e automjeteve me naftë në më shumë vende në qendër të qytetit, ndërsa në vitin 2014 është shtrenjtuar pagimi i parkimit për ndotësit e mëdhenj. Prapë se prapë, ndalesa për përdorimin e automjeteve për motorë disel do të kushtonte shumë. Sipas mendimit të ekspertëve nga sfera e ekologjisë, masat nuk janë të mjaftueshme. Çështja për ndotjen u imponua edhe në fushatën parazgjedhore për zgjedhjet lokale të cilat do të mbahen në maj të këtij viti.
Sipas të dhënave të Organizatës Shëndetësore Botërore nga pasojat e lidhura me ndotjen e ajrit në vit në botë vdesin shtatë milion njerëz.
Të ballafaquar me të dhënat alarmante, pushtet në Londër dhe Paris propozuan masa të reja. Planet e kryetarit të komunës në Paris janë prej 1 korrik të pengohet komunikacioni për kamion dhe automjete të cilat janë ndotës të mëdhenj dhe një pjesë e qendrës së qytetit të shndërrohet në zonë për këmbësorësh.
http://www.dw.de/madrid-air-pollution-reaches-alarming-levels/a-16739363
http://www.bbc.com/news/world-europe-12393803

Faqe #

KUVENDI I REPUBLIKËS SË MAQEDONISË
- UE QENDRA E KUVENDIT -

NDOTJA E AJRIT — PROBLEM I MADH NË MADRID

«Madridi është qyteti i gjashtë më i ndotur në Evropë—në nivel vjetor 188 ditë tejkalohet niveli ditor i ndotjes.»

http://www.airqualitynow.eu/mk/index.php

Faqe #

EVROPIANËT ME SHKALLË MË TË LARTË TË HOLESTEROLLI NË BOTË

Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, evropianët kanë yndyrë në gjak më të lartë në botë, dhe atë me 54% të përfaqësuar në mënyrë të barabartë te meshkujt dhe femrat.
Sipas raportit të grupit për hulumtimin e sëmundjeve kardiovaskulare për vitin 2011, 133 milion banorë nga 5 vendet-anëtare më të mëdha të Bashkimit (Gjermania, Franca, Italia, Spanja dhe Britania e Madhe), kanë yndyrë të keqe të ngritur, në krahasim me 135 milionë njerëz në SHBA. Statistika tregon se në vitet e fundit sa më shumë rritet numri i njerëzve me yndyrë ngritur. Ushqimi i parregullt i përditshëm konsiderohet si një nga arsyet kryesore për rritjen e yndyrës së përgjithshme te personat e rinj.
Eurodeputetët Roberta Metsola (EPP) dhe Marlene Mizi (S&D) dërguan kërkesë me shkrim te Komisioni Evropian, për dhënien e informatave për strategjinë aktuale Evropiane për trajtimin e yndyrës.
Eurodeputetët në kërkesën shprehën shqetësim për shkallën e lartë të yndyrës te qytetarët evropianë gjatë së cilën sugjerojnë se BE dhe veçanërisht disa shtete-anëtare nuk ndërmarrin masa të mjaftueshme për mbrojtjen e shëndetit të qytetarëve dhe për të reduktuar rrezikun nga yndyra e lartë në gjak. Është shprehur shqetësim për strategjinë për këtë çështje dhe për mungesën e informatave.
Në përgjigjen e kërkesës me shkrim, Komisari Evropian për shëndetësi dhe siguri të ushqimit Vitenis Andriukaitis, tregon se Komisioni nuk ka ngritur programe të konkrete për trajtimin e yndyrës së keqe, por prapë se prapë janë ngriti më shumë iniciativa për zvogëlimin e problemit, dhe të njëjtat janë fokusuar më shumë në drejtim të kërkimit dhe ngritjes së vetëdijes publike.
Në disa projekte hulumtuese janë analizuar shpenzimet për mjekim të sindromit koronar akut dhe të njëjtat financohen nëpërmjet programit Horizont 2020, Programit kornizë të BE-së për financimin e hulumtimit dhe inovacioneve dhe programit EUROTRACS.
Për këto programe janë paraparë 30 milion euro për financimin e 12 projekteve hulumtuese në lidhje me yndyrën e keqe.
Sipas mendimeve të ekspertëve, BE duhet më shumë të investojë në edukimin, parandalimin dhe hulumtimin e sëmundjeve kronike.
Qytetarët duhet sa më shumë të inkurajohen të shfrytëzojnë ushqim të balancuar nga mosha më e hershme, por gjithashtu duhet t’ju sigurohen më shumë informacione dhe skrining programe për trajtim adekuat.
http://www.euractiv.com/sections/health-consumers/meps-highlight-weakness-eu-cholesterol-strategy-312077

NORVEGJIA ME NUMËR MË TË MADH TË AUTOMOBILAVE ELEKTRIK PËR KOK BANORI

Norvegjia para disa vitesh vendosi lehtësime tatimore dhe volitshmëri tjera për blerësit e automjeteve elektrike të cilat kanë çmim më të mirë në lidhje me automjetet me lëndë djegëse. Tregu i automjeteve në Norvegji në nivel global është mjaft i vogël, por prapë se prapë ka pjesë më të madhe në tregun për automjete elektrike, me 12,8% në nëntë muajt e parë të vitit 2014. Automjeti elektrik mund të parkohet dhe të vozitet nëpër të gjitha rrugët falas, duke përfshirë transport me feribot dhe vozitje në korsin për autobus. Gjithashtu, në mënyrë të rëndësishme është investuar në infrastrukturën për mbushjen e automjeteve, dhe së bashku me stimulimet tjera në mënyrë plotësuese i inkurajon njerëzit të blejnë automjete elektrike. Shfrytëzimi i automjeteve elektrike kontribuon për zvogëlimin e emisioneve të CO2 në qytetet dhe futet modeli i qëndrueshëm i automjeteve të cilat shfrytëzojnë energji të pastër elektrike.
Suksesi në rritjen e shitjes në Norvegji ka të bëjë me mbajtjen e mbajtjen e tatimeve të larta për automjete të rregullta dhe zvogëlimin e tatimeve tek automjeteve elektrike. Parlamenti i Norvegjisë që në vitin 2007 miratoi legjislacion për automjete elektrike, për diskutimet për ndryshimet klimatike. Automjetet elektrike janë liruar nga tatimi dhe kjo do të vazhdojë derisa të arrihet numri prej 50.000 automjete elektrike në rrugët.
http://www.euractiv.com/sections/transport/solvik-olsen-norway-leads-electric-cars-312112

Faqe #

KUVENDI I REPUBLIKËS SË MAQEDONISË
- UE QENDRA E KUVENDIT -

EU INDEKS I EKONOMISË DIGJITALE DHE SHOQËRISË

Mundësitë e mëdha që i ofron shoqëria digjitale për qytetarët evropian dhe kompanitë ende nuk janë shfrytëzuar plotësisht. Sipas të dhënave nga Indeksi i ekonomisë digjitale dhe shoqërisë, të prezantuar nga Komisioni evropian më 24 shkurt të këtij viti, shkalla e digjitalizimit tek vendet-anëtare të BE-së është realizuar. Indeksi është kombinim i më shumë se 30 indikatorëve dhe mjet analitik për marrjen e të dhënave për futjen e strategjisë në tregun e vetëm digjital. Në indeks janë dhënë të dhëna për vitin 2013 dhe 2014, vendet-anëtare janë radhitur sipas të dhënave për internet koneksionin (shpërndarje, shpejtësi dhe arritje drejt internetit me përhapje të gjerë), shkathtësi për shfrytëzimin e internetit, përdorimi i internet aktiviteteve nga leximi i lajmeve deri te blerja, zhvillimi i teknologjive digjitale kyçe (fatura elektronike, shërbime, e-tregti) dhe shërbime digjitale publike (e-qeveri dhe e-shëndet).
Sipas konstatimeve nga indeksi, shkalla e digjitalizimit varet nga vendi. Rezultate më të mira ka Danimarka me shkallë të digjitalizimit 0,68 të shkallës prej 1, ndërsa shkallë më të dobët është vërejtur në Rumuni (0,31). Shumica e evropianëve rregullisht shfrytëzojnë internet, 75% në vitin 2014, për shembull 93% në Luksemburg dhe 48% në Rumuni. Evropianët dëshirojnë qasje te përmbajtjet audiovizuele nëpërmjet internetit, 49% të shfrytëzuesve të internetit ndërmarrin loja, fotografi, filma ose muzikë. Ndërmarrjet e vogla dhe të mesme ballafaqohen me kufizime në e-tregtinë, vetëm 15% shesin nëpërmjet internetit. Shërbimet digjitale publike në disa vende-anëtare janë pjesë nga jeta e përditshme, ndërsa në vende tjera pothuajse edhe nuk ekzistojnë. Vetëm 33% të shfrytëzuesve të internetit në Evropë dërgojnë informata te pushtetet publike nëpërmjet online formularëve, prej 69% në Danimarkë deri 6% në Rumuni. Vetëm 26% të doktorëve evropian sipas praktikës së përgjithshme recetat i parashtrojnë nëpërmjet internet shërbimit e-receta, por kjo shkallë lëviz prej 100% në Estoni deri 0% në Maltë. Të dhënat e reja nga indeksi i shpallur do të shfrytëzohen në barometrin e Agjendës digjitale, të cilin Komisioni e shpall çdo vit me qëllim që të vlerësohet përparimi i arritur i vendeve-anëtare në realizimin e qëllimeve nga Agjenda digjitale për Evropën. Barometri i ardhshëm i Agjendës digjitale pritet gjatë verës viti 2015.
http://ec.europa.eu/digital-agenda/en

UE KALENDAR/mars 2015

1. Sesion i planifikuar i Parlamentit Evropian, 09-12 mars 2015, Strasburg;
2. Samit Evropian për inovacione për plakje aktive dhe të shëndoshë, 9-10 mars 2015, Bruksel;
3. Takim i Këshillit Evropian, 19-20 mars 2015, Bruksel;
4. Net Futures 2015 - konferencë e përkushtuar në zmadhimin e konkurrencës të Industrisë teknologjike të Evropës, 25-26 mars 2015, Bruksel
5. Seancë e planifikuar e Parlamentit Evropian, 25 mars 2015, Bruksel.
http://europa.eu/newsroom/calendar/

KUVENDI I REPUBLIKËS SË MAQEDONISË

UE QENDRA E KUVENDIT

Adresa: 11 Tetori nr. 10, Shkup, 1000

telefon: +389 2 3 11 22 55,
lokal 414 dhe 289
faks: +389 2 3 182 277
E-mail: nsei@sobranie.mk
zyra 019

www.sobranie.mk

Në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë në periudhën janar 2011-qershor 2012 ishte zbatuar IPA Projekti për "Ndihmë teknike për Parlamentin", qëllimi i përgjithshëm i të cilës ishte përforcimi i kapacitetit institucional të Kuvendit dhe me atë përmirësim të transparencës dhe përgjegjësisë të saj para qytetarëve.
Në korniza të IPA projektit, ishte siguruar ndihmë financiare dhe profesionale për vendosje të UE qendre në Kuvend.
Qëllimi i formimit të UE qendrës është deputetëve në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë dhe Shërbimit të Kuvendit t'u sigurohet qasje më e mirë në informata të lidhura me UE çështjet.